2023 Vizyonu doğrultusunda dünyanın 10 büyük ekonomisinden biri olmayı hedefleyen Türkiye’nin bu hedefinde en önemli payı kuşkusuz altyapı projeleri kapsıyor. Ulaştırma alanında çalışmaları başlanan ve yatırım cazibesi olan projeler 2023 vizyonuna ışık tutuyor.Geçtiğimiz günlerde açılan Marmaray ve çalışmaları başlanan 3. Havalimanı, 3. Köprü, Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi ve İzmir Çandarlı Limanı Projesi adından çok söz ettirecek projelerin başında geliyor. Sadece Türkiye için değil uluslararası anlamda da Türkiye’ye sınıf atlatacak bu projeleri mercek altına aldık. ASRIN PROJESİ MARMARAY AÇILDI Asrın Projesi olarak lanse edilen ve gündemdeki yankıları hala süren Marmaray, İstanbul’un Avrupa ve Asya yakalarındaki demiryolu hatlarını İstanbul Boğazı altından geçen bir tüp tünelle birleştiren 76 km’lik bir demiryolu iyileştirme ve geliştirme projesi olarak tarihi bir önem taşıyor. Halkalı ile Gebze arasında çalışması planlanan hattın boğaz geçişini de içine alan, Ayrılıkçeşme ve Kazlıçeşme arasındaki 14 km’lik bölümü ise 29 Ekim 2013 tarihinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Cemil Çiçek ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Japonya Başbakanı Shinzo Abe ve Romanya Başbakanı Viktor Ponta ile 8 ülkeden 9 bakanın katıldığı törenle hizmete girdi. Yapımına 2004 yılında başlanan proje 2005 yılında kazılarda ortaya çıkan 4. yüzyıl döneminde şehrin en büyük limanı olan Theodosius Limanı’nın gün yüzüne çıkmasıyla 4 sene geç tamamlanmıştır. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım bu durumu “4,5 sene kaybettik ama İstanbul’un tarihini 6000 yıldan, 8500 yıla çıkarttık” olarak yorumladı. Marmaray bu yönüyle de tarihe ışık tutuyor. 5,5 milyar TL harcama yapılan Marmaray Projesi 60,46 metre ile, raylı sistemler tarafından kullanılan dünyanın en derin batırma tüp tüneline sahip ve proje kullanım ömrü 100 yıldır. Başbakan Tayyip Erdoğan’ın “Bu büyük eser, önce Türkiye’nin eseri olduğu kadar, insanlığın bir eseridir” dediği Marmaray projesi, Avrupa çıkışının Yedikule’de olması nedeniyle trafik yükünü tarihi yarımadanın dışına taşıyacak ve eski eserlerin korunmasına katkıda bulunmakla kalmayıp Marmaray’la birlikte Boğaz geçişini 2 dakikaya indirmekte ve Halkalı - Gebze arasındaki uzaklığın 105 dakikada alınmasını planlıyor. AVRASYA TÜNELİ 2015’TE AÇILACAK Marmaray’a kardeş olarak adlandırılan İstanbul’un Avrupa ve Asya yakasını karayoluyla bağlayacak olan Avrasya Tüneli Projesi olarak da bilinen İstanbul Boğazı Karayolu Geçiş Projesi, İstanbul Boğazı’nı deniz tabanının altından geçen 5,4 km uzunluğundaki iki katlı tünel ile birlikte toplam 14,6 km boyunca uzanan güzergahta, İstanbul trafiğini rahatlatmak amacıyla Kazlıçeşme ile Göztepe arasında inşa edilecek. 2015’te tamamlanması planlanan projenin inşaatı ve yaklaşık 26 yıl boyunca işletmesini gerçekleştirmek üzere T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından Avrasya Tüneli İşletme İnşaat ve Yatırım A.Ş (ATAŞ) görevlendirildi. Tünel çıkışında trafik akıllı sistemlerle yönetilecek. Bu da 1,3 milyar dolara mal olacak. DÜNYANIN EN BÜYÜK HAVALİMANI Cumhuriyet tarihinin en büyük ihalesi olan 3. Havalimanı projesi 150 milyon yolcu kapasitesiyle dünyanın en büyük havalimanları arasında yer alacak 3. Havalimanı için verilen teklifin üzerine yatırımcı grup 10 milyar euro yatırım yapacağını da açıkladı. 90 milyon yolcu kapasiteli birinci etabın 42 ayda bitirilerek hizmete açılması, projenin tamamının ise 2018 sonunda tamamlanması hedefleniyor. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Eski Bakanı Binali Yıldırım, yeni havalimanında yolcu garantisinin 12 yıl için toplam 342 milyon yolcu olduğunu, finansman hariç maliyetini 7 milyar Euro’nun üzerinde öngördüklerini de dile getirdi. Binali Yıldırım, İstanbul’a yapılacak 3. Havalimanı’nın ilk etabının yer tesliminin ardından 42 ay içinde tamamlanmasını hedeflediklerini bildirdi. Yıldırım, havalimanının tam kapasiteyle hizmete girmesiyle toplam 120 bin kişiye istihdam sağlanacağını açıkladı. 2018 yılına yetiştirilmesi planlanan 3. Havalimanı daha inşaatına başlamadan sektöre hareketlilik de getirdi. Özellikle ulusal havayolları bu projeksiyon çerçevesinde yeni uçak siparişleriyle 2023 yılına hazırlandıklarının sinyallerini verdi. DÜNYANIN EN YÜKSEK KULELİ KÖPRÜSÜ Hükümet ulaştırma projelerinde sadece havaalanları değil köprü ve otoyol yatırımlarına da büyük önem veriyor. İstanbul’a yapılacak Üçüncü Köprü yine bu projeler arasında öne çıkıyor. Üzerinde raylı sistem de bulunacak köprü ‘dünyanın en uzun’ ve ‘en geniş’ asma köprüsü olacak. 59 metre genişliğindeki köprü, 320 metreyi aşan yüksekliği ile dünyanın en yüksek kuleye sahip köprüsü özelliğini de taşıyacak. Köprü üzerinde 4 gidiş-4 geliş olarak 8 şeritli olacak ve 2 şeritli trenyolu içerecek. Köprü, özellikle hayvan sürülerinin zarar görmemesi ve daha küçük popülasyonlara ayrılmaması için çevreye duyarlı bir şekilde inşa ediliyor. Bu özelliğiyle de Türkiye’nin ilk ekosistem köprüsü olacak. İki kıta arasında ticaret hacmini artırması beklenen köprü, “Modern İpekyolu” olarak yük taşımacılığı yüzdesiyle de dünyada ilk sıraya yerleşecek. Böylelikle İstanbul trafiğine büyük engel teşkil eden ağır vasıtalar gündelik hayat içerisinden çıkıp transit olarak geçecek. Bu çerçevede köprü için ilk betonlar haziran ayında döküldü. Marmaray ve İstanbul Metrosu ile entegre edilecek raylı sistemle Atatürk Havalimanı, Sabiha Gökçen Havalimanı ve yeni yapılacak 3. Havalimanı da birbirine bağlanacak. Adı Yavuz Sultan Selim olarak açıklanan köprü ile ilgili isim tartışmaları ise devam ediyor. İSTANBUL-İZMİR 3,5 SAATE İNECEK 2023 vizyon hedefleri çerçevesindeki ulaştırma projeleri yeni otoyol yatırımlarıyla ayrı bir boyut kazanıyor. Karayolları Genel Müdürlüğü 2023’e kadar Türkiye genelinde 24 otoyolu Yap-İşlet- Devret (YİD) modeliyle hayata geçirecek. Bu projelerin başında ise dünyanın ikinci en büyük projesi unvanına sahip olan Gebze-Orhangaziİzmir Otoyolu Projesi (O33) geliyor. Projenin İstanbul İzmir arasını 3,5 saatlik mesafeye indirmesi hedefleniyor. Geçtiği güzergah doğrultusunda Bursa ve Balıkesir gibi illerde projenin içerisinde yer aldığından nüfus yoğunluğu yüksek iller ve Marmara Bölgesi ile Ege Bölgesi arası önemli bir bağlantı olacak. Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar projeyle ilgili “Bursa’yı, 2023 yılında Türkiye’nin en büyük 3’üncü ili yapacak otoyol projesi, kentimizin kısa, orta ve uzun vadede stratejilerini belirleme noktasında bize de çok büyük sorumluluklar yüklüyor”diyor. İzmir Körfez Geçişi Asma Köprüsü’nün temelinin geçtiğimiz mart ayında atıldığı projenin 2015’in ilk altı ayında Bursa’ya kadar olan kısmı, 2016 yılı sonuna kadar da tamamı bitmesi hedefleniyor. İzmir Limanı Yeniden İnşa Ediliyor Denizcilik alanında da Türkiye’de denizyoluyla hem insan hem de yük taşımacılığının daha faal hale getirilmesi için çalışmalar hızla devam ediyor. Bu amaç doğrultusundaki en önemli proje ise 300 milyon dolarlık yatırım kapsamında gemilerin güzergahındaki denizin dibinin 3 metre kazılacağı İzmir Çandarlı Limanı projesi. Ulaştırma Bakanlığı İzmir’in çılgın projesi olarak da adlandırılan ‘İzmir Limanı Rehabilitasyon ve Modernizasyon Projesi’nde Türkiye’de ilk, dünyada ise sadece dört örneği olan bir çalışma planlıyor.Bu projenin çıkış amacının altında ise dünyanın en büyük turist ve yük gemilerinin derinliği az olduğu için İzmir Limanı yerine Yunanistan’ı tercih etmeleri yatıyor. Ulaştırma Eski Bakanı Binali Yıldırım’ın 300 milyon dolar yatırım sözü verdiği limana şu ana kadar 80 milyon dolar yatırım yapıldı. Henüz ihale teklifi alınmayan projenin önümüzdeki aylarda tekrar ihaleye açılması bekleniyor. Özellikle proje kapsamında gemilerin yol güzergahını derinleştirme ve genişletme çalışması sonrası Ege’deki limanlar arasında en çok tercih edilecek liman olması bekleniyor. Yeni liman projeleriyle Türkiye’nin transit bir ülke konumuna gelinmesi amaçlanıyor. Bunun yanı sıra gemi inşa sanayinde yerli payı yüzde 80’e çıkarılarak 10 milyar dolar yatırım hedefleniyor. 2023 yılına kadar denizyolunun payının yüzde 15’e çıkarılması hedefleniyor.