Evdeki rekor bu yıl da devam eder mi?

Gayrimenkul sektörü oldukça zor geçen 2016’dan sonra 2017 yılında da konut satışlarında ‘rekor’ları gördü. TÜİK verilerine göre 2017 yılında toplam konut satışı 1 milyon 409 bini aştı. Bu rekorda kuşkusuz alınan önlemlerin payı büyük.  GYODER’e göre yeni rekorlar için bundan sonraki dönemde yeni adımlar atılması gerek.

Türkiye ekonomisi 2016 yılı ve 2017’nin ilk yarısında oldukça zorlu bir dönemden geçti. Bu sırada özel kampanyalarla tüketiciyi çekmeye çalışan gayrimenkul sektörü oyuncuları zorlu dönemleri ‘rekorla’ kapatmasını bildi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son 5 yıllık gayrimenkul satış rakamlarına bakıldığında her yıl yeni bir rekorun geldiği görülüyor. Nitekim 2017’de satılan konut sayısı 2016’ya göre yüzde 5,1 artarak 1 milyon 409 bin rakamı aşıldı. Bazı bölgelerde konutta arz fazlası olduğu ifade edilse de sektör oyuncuları 2018 yılı için de kendilerine rekoru hedeflemiş durumda.

REKORA NELER DESTEK VERDİ

Peki konutta rekoru besleyen nedenler neydi?

Kuşkusuz sektörün ortaklaşa düzenlediği kampanyaların etkisi büyük. Ancak burada Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği’nin (GYODER) 2017 yılı sektör değerlendirme raporuna göz atmakta yarar var. Raporda rekora giden yolda atılan şu adımlar sıralanıyor:

• En az 1 milyon Dolar’lık taşınmaz satın alan ve 3 yıl satılmaması şartı ile yabancıya vatandaşlık veren düzenleme,

• Gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile ön ödemeli konut satış sözleşmelerine ait damga vergisi oranı sıfır olarak uygulanması,

• Uzun vadeli konut kredisinde başlangıç rakamı olan yüzde 25 tutarındaki sermayeyi sağlamakta zorluk çeken tüketici için bu rakamın yüzde 20’ye indirilmesi,

• Konut alımını ve tasarrufu teşvik amacıyla alınan önlemler (Konut alımında yüzde 15 devlet desteği) ve bunun ekonomi üzerindeki etkisi.

BUNDAN SONRA NE YAPMALI?

Buraya kadar sıraladıklarımız sektörde büyük memnuniyet yaratan adımlar. Ancak onlar ‘gayrimenkul sektörünün sürdürülebilir bir şekilde büyümesi için yeni düzenlemelere ihtiyaç duyduklarını ifade ediyorlar. GYODER’in raporuna göre de bu adımlar şunlar:

• Kalıcı bir vergi düzenlemesi yapılarak, özellikle ilk konutunu alan kişiler için avantajlar sağlanması,

• Yabancıya konut alımı yolu ile vatandaşlık sağlanması ile ilgili tutarın gözden geçirilmesi,

• Kurumlar ve gelir vergisinde sektöre özel belli muafiyetlerin sağlanması,

• Değer artışı ve emlak vergisi ile ilgili yalın ve günün şartlarına özgü düzenlemelerin (değer esaslı vergi) yapılması,

• İmar yönetmeliklerinde nüfus yoğunluğu, alt yapı durumu, deprem ve diğer doğal afetler gibi durumlara ve şehirleşme planlarına göre düzenlemelerin yapılması,

• Finansal piyasalar, vergi ve alım/satımla ilgili problem yaratan “resmi inşaat değeri” ile “fiili gayrimenkul değeri” arasındaki farkın bir kereye mahsus kapatılması için düzenleme yapılması bu yolla elde edilecek kaynağın da gerek İller Bankası vasıtasıyla kentsel dönüşümde kullanılması, gerekse tekrar hayat geçirilecek olan Emlak Bankası için kaynak olarak kullanılabilmesi,

• Bazı ülkelerde olduğu üzere kamu ağırlıklı olarak kurulan ve uzun vadeli konut kredilerini hem bireylere hem de kurumlara sağlayan, bunlarla birlikte gayrimenkule dayalı “menkul kıymetleştirme” yapan bir bankanın oluşturulması,

• Gayrimenkule dayalı hakların daha kolay menkul kıymetleştirilmesi, sukuk, kira ve gayrimenkul sertifikaları ile bunlara bağlı hibrit araçların çıkarılabilmesi için gerekli değişiklik ve düzenlemelerin yapılması,

• BIST bünyesinde gayrimenkule dayalı haklar ile gayrimenkullerin menkul kıymetleştirilmesi ile ilgili pazarların oluşturulması,

• Gayrimenkul Yatırım Fonları ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları’nın vergi muafiyetlerinin devam etmesi ile KDV’den kaynaklanan sorunların çözülmesi

2017’DE KONUT SATIŞI

1,4 MİLYONU AŞTI (Toplam, adet)

Real estate sales exceeded

1.4 million in 2017 (Total, unit)        

2010    607.098

2011    708.275

2012    701.621

2013    1.157.190

2014    1.165.381

2015    1.289.320

2016    1.341.453

2017    1.409.314

Kaynak: TÜİK Source: Turkish Statistical Institute