Tüm dönüşümlerin merkezinde yer alan teknolojik gelişmeler, toplumsal hayatın en kadim unsurlarından para ile olan ilişkimizi de değiştiriyor. Çok eski hikayedir: İki Kızılderili atlarının üzerinde şimşek hızıyla ilerlerken bir tanesi aniden duruverir. Öteki de biraz ötede durur ve aniden duran arkadaşının yanına gelip neden durduğunu sorar. Yanıt kısa ve özdür: “O kadar hızlı gidiyorduk ki ruhum geride kaldı, onu bekliyorum.” Bugün dünya öylesine bir hızla değişiyor ki tüm bildiklerimiz yeniden tanımlanıyor. Tüm dönüşümlerin merkezinde yer alan teknolojik gelişmeler, toplumsal hayatın en kadim unsurlarından para ile olan ilişkimizi de değiştiriyor. Haziran ayında İsviçre merkezli Dünya Ekonomik Forumu’nun 300’ü aşkın önde gelen finans kurumunun katılımıyla hazırladığı bir rapor, teknolojik dönüşümle birlikte parayla olan ilişkimizin alacağı boyutları göz önüne seriyor. Yaklaşık 15 aylık bir çalışmanın ürünü olan “Finans Piyasalarının Geleceği” adlı 176 sayfalık raporda, teknolojinin finansal hizmetlerinin yapısını, üretimini ve tüketimini nasıl yeniden şekillendirdiği anlatılıyor. Rapor kısaca şöyle diyor: “Para ve finans sektörlerinin var oluş nedeni aynı kalacak ama iş yapış şekilleri ve kitlelerin tüketim alışkanlıkları o denli değişecek ki ortaya çıkanın bugünküyle uzaktan yakından alakası olmayacak.” Rapora göre, zamanın teknoloji ruhunu yakalayan bankalar, finans kuruluşları ve sigorta şirketleri kârlı çıkacak. Ancak yeni dönem tüketicilerin taleplerine kulak tıkayan kurumlar ayakta kalmakta zorlanacak. Bu sırada, para ve finans dünyasıyla tüketiciler olarak ilişkimiz dönüşürken her türlü veri daha kıymetli hale gelecek ve sınırları aşan paranın ritmine göre devletler yeni düzenlemeler üretmek zorunda kalacak. Robot yatırım danışmanlarından yeni para modellerine kadar neler beklemiyor ki bizleri? Gelin, raporun tahminlerine hep birlikte bakalım: ÖDEME VE HESAP SISTEMLERI ADEM-I MERKEZIYETÇI BIR YAPIYA KAVUŞUYOR Rapora göre, bitcoin ve mobil ödeme sistemleri geleneksel bankacılık sistemlerinin “güçlü bir alternatifi” haline gelecek. Zamanla kredi kartlarının yerini doğrudan online ödeme yöntemleri ve mobil cüzdanlar alacak. Farklı senaryolar üzerinden farklı dünya tasvirleri geliştiren rapora göre, hangi senaryo söz konusu olursa olsun banka hesap altyapıları küreselleşecek. Bu ne anlama geliyor: Para transferleri ve banka hesap sistemleri daha küresel, daha şeffaf, daha hızlı ve daha ekonomik olacak. Bankalar herhangi bir para transferi için ücret talep edemez hale gelecek çünkü aynı işi yapan alternatif sistemler ortaya çıkacak. Bu yeni sistemleri geliştirenlerle işbirliği halinde olan bankalar ayakta kalacak. Tüm bu dönüşümü bir şekilde tecrübe ediyoruz aslında. ABD merkezli ev kiralama şirketi Airbnb üzerinden dünyanın herhangi bir yerinde ev kiralarken para transferimizi şirketin arayüzü üzerinden yapıyoruz. Aynısı online alışveriş siteleri veya son dönemin tartışmalı taksi tutma şirketi Uber için de geçerli. Tüketiciler olarak herhangi bir havale masrafı ödemiyoruz. ALTERNATIF KREDI PLATFORMLARI GELIŞIYOR Bireysel kredi verenler gibi alternatif kredi sağlayıcılar ortaya çıkacak. İnsanlar ve şirketler tasarruflarını bu kanallar aracılığıyla kısa ve orta vadeli yatırımlar olarak değerlendirecek. Bir darbeyi de bu cephede yiyen bankalar, “kişiye özel” hizmetler geliştirmek zorunda kalacak. Bankaların önceden tanımlanmış faizler üzerinden herkese aynı krediyi sunmak gibi bir alternatifleri olmayacak. Bu sırada insanların birikimleri ile yatırımları arasındaki ayrım ortadan kalkmaya başlayacak. Birikim olarak “kenara konan paranın” yerini, çeşitli araçlar üzerinden sürekli “yatırıma dönüşen” para alacak. YATIRIM ARAYANLAR POTANSIYEL YATIRIMCILARIYLA “BULUTLARDA” BULUŞUYOR Bulut teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte “bulut finansman” modelleri ortaya çıkacak. Yani yatırım arayanlar potansiyel yatırımcıları ile bu modeller üzerinden bağlantıya geçecek ve zamanla geleneksel varlık yönetimi şirketlerine ihtiyaçları kalmayacak. Bu tarz aracıların ortaya çıkması, risk sermayesi fonlarını da baskı altına alacak çünkü yatırım arayan ve yatırımcı tüm yatırım koşullarını birebir müzakere ediyor olacak. ROBOT YATIRIM DANIŞMANLARI GELIYOR Tüketiciler muhtelif algoritmalar üzerinden varlık yönetimi hizmeti sunan online sistemlere yöneldikçe finans kurumları geleneksel danışmanlık hizmetlerini sorgular hale gelecek. Zamanla geleneksel hizmetler daha az kazandırmaya başlayacak ve finans kurumları müşterilerini kaybetmemek için fiyat ve hizmet politikalarını daha cazip kılmaya çalışacak. Dünya Ekonomik Forumu’nun fütürist raporuna göre, tüketici hiç olmadığı kadar haklı hale gelecek. Ancak bu sırada son derece kıymetli hale gelen veri güvenliğini sağlayan, müşterilerine kulak veren, teknoloji şirketleri ile işbirliği yapan şirketler ayakta kalacak.